वाशिंगटन डीसी / न्युयोर्क अमेरिका र इरानबीच बढ्दो तनाव कम गर्ने उद्देश्यले इरानले पठाएको नयाँ शान्ति प्रस्तावलाई अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सकारात्मक रूपमा नलिएको खबर बाहिर आएको छ। इरानले युद्ध समाप्त गर्ने लक्ष्यसहित पठाएको उक्त प्रस्तावमा मुख्य विवादको जड मानिएको परमाणु कार्यक्रमबारे कुनै उल्लेख नभएपछि ट्रम्प प्रशासन असन्तुष्ट बनेको हो।

ट्रम्पको असन्तुष्टि र ह्वाइट हाउसको प्रतिक्रिया

अन्तर्राष्ट्रिय समाचार एजेन्सी रोयटर्सले एक वरिष्ठ अधिकारीको हवाला दिँदै जनाए अनुसार, इरानले पठाएको पछिल्लो दस्ताबेजमा उसको परमाणु महत्त्वाकांक्षालाई नियन्त्रण गर्ने कुनै ठोस योजना छैन। यही कारणले गर्दा राष्ट्रपति ट्रम्प यो प्रस्तावबाट ‘खुसी’ छैनन्।

ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता केरोलाइन लेविटले यसबारे स्पष्ट पार्दै भन्नुभयो:

“राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानको प्रस्ताव प्राप्त गर्नुभएको छ र यसबारे आफ्ना वरिष्ठ राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारहरूसँग गम्भीर छलफल गरिरहनुभएको छ। अमेरिकाको सुरक्षा चासो र परमाणु निशस्त्रीकरण हाम्रो प्राथमिकतामा पर्दछ।”

ऊर्जा संकट र कूटनीतिक दौडधुप

अमेरिका र इरानबीचको यो खिचातानीको प्रत्यक्ष असर विश्व बजारमा देखिन थालेको छ। लामो समयदेखिको संघर्षका कारण ऊर्जा आपूर्ति (Energy Supply) मा ठुलो गिरावट आएको छ, जसले गर्दा विश्वभर इन्धनको मूल्यमा चाप पर्ने संकेत देखिएको छ।

वार्तामा अवरोध: इस्लामाबाददेखि टेलिफोनसम्म

यसअघि पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा तय भएको अमेरिका र इरानबीचको दोस्रो चरणको वार्ता प्राविधिक र राजनीतिक कारणले हुन सकेको थिएन। वार्ताको टेबुलमा बस्ने वातावरण नबनेपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले कडा प्रतिक्रिया दिएका थिए।

ट्रम्पले इरानलाई सन्देश दिँदै भनेका थिए कि यदि इरान वार्ताका लागि साँच्चै गम्भीर छ भने उसले आफ्नो प्रस्ताव औपचारिक बैठक कुर्नुको सट्टा फोनबाटै पनि पठाउन सक्छ। तर, अहिले आएको प्रस्तावमा परमाणु मुद्दालाई बेवास्ता गरिएपछि दुई देशबीचको दूरी अझै बढ्ने देखिएको छ।

अबको बाटो के?

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, ट्रम्प प्रशासन इरानमाथि “अधिकतम दबाब” (Maximum Pressure) को नीति कायमै राख्न चाहन्छ। इरानले आफ्नो परमाणु कार्यक्रममा सम्झौता नगरेसम्म अमेरिकाले कुनै पनि प्रस्तावलाई पूर्ण रूपमा स्वीकार गर्ने सम्भावना न्यून छ।