मनाङ — सदर्न नटक्र्याकर नामक दुर्लभ हिमाली चरालाई एक लेखकले १४ वर्षअघि मनाङ मा पहिलोपटक अवलोकन गरेका थिए। उक्त चराले हिमाली वन क्षेत्रमा विशेष व्यवहार देखाउने भएकाले पारिस्थितिकीय दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिन्छ।

सदर्न नटक्र्याकरले विशेषगरी सल्ला प्रजातिका रूखका सिम्टा (cone) फोडेर भित्रका बीउ खान्छ। यसबाहेक, यसले बीउहरू भुईंमा लुकाएर राख्ने बानी पनि राख्छ, जसले वन पुनर्जनन (regeneration) प्रक्रियामा सहयोग पुर्‍याउने विश्वास गरिन्छ।

विज्ञहरूका अनुसार यो चरा नेपालमा करिब २६०० देखि ३६०० मिटर उचाइसम्म पाइन्छ। यसको बासस्थान मुख्यतः हिमालयन सेडार, गोब्रे सल्ला र हिमालयन फर रहेका वन क्षेत्रमा केन्द्रित हुन्छ।

यस चराको बानीले बीउ फैलाउन सहयोग गर्ने भएकाले हिमाली वन प्रणालीको संरक्षण र विस्तारमा अप्रत्यक्ष योगदान पुग्ने अध्ययनहरूले देखाएका छन्। वातावरणविद्हरूले यस्ता प्रजातिको संरक्षणले समग्र जैविक विविधता जोगाउन मद्दत गर्ने बताएका छन्।