धनकुटाको मुगा गाउँमा पछिल्लो समय बसाइँसराइ गरेर बाहिर गएका बासिन्दाहरू पुनः गाउँ फर्किने क्रम बढ्दै गएको छ। यही क्रममा ८१ वर्षीय वीरबहादुर थापा पनि जीवनको उत्तरार्धमा आफ्नै जन्मगाउँ फर्किने तयारीमा छन्। लामो समय बाहिर बसेपछि गाउँमै बस्ने चाहना बढेको उनी बताउँछन्।

स्थानीयका अनुसार रोजगारी, शिक्षा र स्वास्थ्य सुविधाका कारण वर्षौंदेखि गाउँ छोड्ने क्रम बढेको भए पनि अहिले भने केही व्यक्तिहरू पुनः गाउँ फर्किन थालेका छन्। गाउँप्रति बढ्दो आकर्षण र पुर्ख्यौली थलोप्रतिको मोहका कारण यस्तो प्रवृत्ति देखिएको हो।

यसैबीच, मुगा गाउँलाई ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय दृष्टिले समेत विकास गर्ने तयारी गरिएको छ। पूर्वप्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थापा को जन्मघर पुनर्निर्माण गरी संग्रहालय बनाउने योजना अघि बढाइएको छ। यसले गाउँको पहिचानलाई थप मजबुत बनाउनुका साथै आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटन प्रवर्द्धनमा टेवा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यद्यपि गाउँमा अझै पनि सडक, खानेपानी र अन्य आधारभूत पूर्वाधारको अभाव रहेको स्थानीयले बताएका छन्। आवश्यक पूर्वाधार विकास भएमा मुगा गाउँ पर्यटनको राम्रो गन्तव्य बन्न सक्ने उनीहरूको विश्वास छ।

स्थानीय तह र सरोकारवालाहरूले पूर्वाधार सुधारसँगै सांस्कृतिक र ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षणमा ध्यान दिए मुगा गाउँको समग्र विकास सम्भव हुने देखिएको छ।